In het zadel

ψψψψψ

De laatste paar honderd olifanten en neushoorns die nog in Europa te vinden staan onder duurzame bescherming. Maar al die broertjes en zusjes, van hun machtige tanden beroofd, waar zijn die terecht gekomen? En zelfs die tanden, welke bestemming in een van onze beschavingen hebben zij gevonden?

ψψψψψ

Over dat laatste ben ik nu wat wijzer geworden. De ivoren zadels van 1350 tot 1550 in Oost-Europa. Zuid-Duitsland, Beieren, Budapest en andere stadsstaatjes. De Arabische handel in ivoor is daar al actief lang voor 1100, compleet met tulbanden en zwarte slaven. Karavanen over land.

ψψψψψ

Maar ook de Portugezen hadden al vroeg een weg gevonden, over zee, naar de Ivoorkust, een paar dagen scheeps verder dan de Goudkust en de Slavenkust.

Pas eeuwen later, rond 1550 werd in Amsterdam de West-Indische Compagnie opgericht die met Piet Hein aan dek een deel van dit gebied op de Portugezen buit maakte. Dat laatste leer ik dan weer om dat twee van mijn verre verwanten in de WIC actief werden. Zo kwamen Teulings-dochters in de Philippijnen.

ψψψψψ

Rijke kooplieden uit die tijd kopen dan de oude ivoren zadels op, als curiositeit ten toon gesteld in de salon, voor het oog van de geïmponeerde gasten.

Maar in vergetelheid, in verstofte vitrine-tafeltjes liggen ze nu, all over Europe, voor bezoekers die zelf hun weg weten te vinden.

ψψψψψ

Kostbare, zeldzame ivoren zadels die uit dit ivoor zijn gesneden. Nog geen vier dozijn alles bij elkaar. Liefdevol beladen met prenten van uitgesproken vaardige beeldsnijders, niet alleen meesters in hun vak, maar kunstenaars die een verhaal hebben te vertellen. Welk verhaal?

Als je het hele drie-dimensionale snijwerk op een plat vlak zou projecteren dan verschijnt er een stripverhaal. Elk zadel heeft zijn eigen strip. De strip van het volle leven.

ψψψψψ

Zeker, rond 1400 is er al een beeldverhaal dat we tegenwoordig als strip moeten benoemen. Maar voor wie is dit verhaal dan wel geschreven. Voor de berijder van dit zadel, die er met zijn kont boven op gaat zitten? Geen hond die het kon vertellen. Maar in Budapest verscheen dit jaar de dissertatie van een jonge promovenda, die het allemaal zo zorgvuldig mogelijk heeft uitgezocht.
Ten Oosten van ons land bestaan nog Universiteiten waar dit kan, waar je meerdere jaren intensief kunt werken aan een moeilijke dissertatie.

ψψψψψ

Er is éen schilderij dat uitkomst geeft. Rond 1450. En enkele pentekeningen. Die dan weer leiden naar summiere tekstfragmenten. Ik wordt jaloers op de onderzoeker als ik dit soort speurwerk tegenkom. Het is een bruidsgeschenk. We zien hoe een adelijk bruidspaar de kerk betreedt, gevolgd door jonkers die een paard begeleiden, een paard met een ivoren zadel.

ψψψψψ

We mogen vermoeden dat zij na de inzegening van het huwelijk in de kerk het paard bestijgen. Hij eerst, daarna de bruid die schrijlings op de schoot van haar man, haar heer zou men destijds zeggen, plaats neemt. Eenmaal buiten, zo rond ik dan dit gebeuren af, voert hun weg naar achter de horizon, waar het vervolg van hun gezamenlijk leven zal plaatshebben.

ψψψψψ

Want dat is wat het stripverhaal in het zadel te vertellen heeft, hen wacht voorspoed en geluk, maar ook tegenslag, trouw, maar ook ontrouw, vrede maar ook strijd, nageslacht dat opgroeit en het ouderlijk huis vaarwel zegt. Dat lijkt de grote lijn van deze verhalen.

ψψψψψ

Geen soepel kalfsleren zadel, maar een stevig, hard zadel. Pijn aan je kont. Ja, dat hoort erbij. Maar ook een gevleugeld zadel. De echte, volwaardige levensstrip.

ψψψψψ

 

Ivoren Zadel 2 toegift

 

ψψψψψ

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s