Henrica Toelinck (1523-1583), ontvangt een oude missive

Strofe 1

Over Henrica, haar verwanten en haar sociaal netwerk komen we in een regest van 1554 al veel te weten. (1). Maar wat daarin het meest opvalt is de benoeming van haar voorvaderen. Tot en met een overgrootvader Dirk. Opklimmend over vier generaties. Dat is zeldzaam.

Henrica dochter van wijlen Eymbertus Toelinck zoon van wijlen Henricus Toelinck zoon van wijlen Theodericus Toelinck.

Een opsomming als deze verwijst naar een opeenvolging van rechtsgeldige eigendoms-overdrachten. Erfpachten. Een eeuwenoud rekeningenboek van Bossche rentmeesters. Ik vraag mij af welke eigendommen worden overgedragen bij het overlijden van overgrootvader Theodericus Toelinck. Mijn voorouder in rechte lijn. Uit deze tekst mag ik afleiden dat het gaat om opeenvolgende overdrachten bij overlijden, hoewel daarnaast ook tijdelijke overdrachten zullen hebben plaatsgevonden bij huwelijk, ten gunste van de echtgenote, bij haar overlijden weer terugkerend in het familiebezit. Zoals dat ook gebeurt bij een erfdeling onder de kinderen.

Een tweede relevante deductie is mogelijk. Eigendomsoverdrachten als deze, middels erfpacht, zijn onderworpen aan de goedkeuring van de landsheer, de hertog van Brabant. Dat bekent dat dit erfgoed oorspronkelijk deel zal hebben uitgemaakt van diens uitgifte van gemene gronden rond of zelfs voor 1300. De woestinen. Op voorwaarde dat de begunstigden zich verantwoordelijk houden voor een ontginning. Die woestenij betreft dan een vrij groot gebied, binnen de toenmalige Vrijdom van Orthen, en grenzend aan het novo oppidum ‘s-Hertogenbosch, en wel ten Oosten daarvan. Dat is het gebied van zandruggen en donken waar de Bossche Toelincx van oudsher hun bezittingen verwerven. Met andere oude families. Als sHertogs leenmannen “Voor eeuwig“.

Embert, de vader van Henrica blijkt voor 21 april 1554 te zijn overleden. Op 19 mei 1550 is hij nog in leven (2). In 1554 wordt dus een deel van zijn bezit onder de erfgenamen verdeeld.

Laten we aannemen – bij schatting – dat zijn overlijden in 1553 heeft plaatsgevonden (3). Bij een modale leeftijd van 60 jaar zou zijn geboorte rond 1493 kunnen hebben plaatsgevonden. Dat levert – voorlopig – een eerste schatting op van het geboortejaar van Henrica. Rond 30 jaar later. Zij is dan rond 1553 getrouwd met Otto Peter Peter die Cort uit Wintelre. Ook haar schoonvader Otto is dan al overleden.

Behalve Henrica kom ik in de regesten nog een van haar zusters tegen: Johanna Embertus Toelinx (Toelincx), genoemd in 1546 en 1550. Henrica wordt in 1554 genoemd en is ongetwijfeld de oudste dochter, als getrouwd met Otto Petrus Petrus die Cort. Johanna wordt in 1546 genoemd als getrouwd met Jan Anton van Kessel.

 

  • Theodericus (Dirk)
    • Henricus Theodericus (Henric Dirk)
      • Eymbertus Henricus Theodericus (Embert Henric Dirk)
        • Henrica ev Otto Peter Peter die Cort.
        • Johanna ev Jan Anton van Kessel. Henrica wordt genoemd schoonzus van Jan van Kessel

Ik voeg naast deze twee zusters nog een derde familienaam toe: In het regest van 1546 Draagt Johanna haar erfpacht uit een huis ea in de Vughterstraat bij de Molenbrug over aan Remboldus Lambertus Rombouts. Er is in dit regest geen sprake van een verkoop, maar van een overdracht in rechte. Het huis was en blijft in de familie.

Ik ben het erfgoed bij eerdere generaties Toelincx al meermalen tegengekomen. Het is dus bij uitstek een Toelincx erfgoed. Rombouts is geen versteende familienaam. Gegeven het patroniem is het vrijwel zeker dat Rembold zal blijken ook een Toelincx te zijn.

Ik laat het nader onderzoek naar de voorouders van Henrica hier even rusten, op mijn spoor naar de generatiegenoten van Henrica: Otto (strofe 2), Jan (strofe 3) en Remboud (strofe 4). Een heel karwei. Het gaat een uitvoerig onderzoek worden, dus mijn Journey word vervat in drie achtereenvolgende WordPress teksten.

 

 


(1) R. 1364, fol. 368vo, 21 april 1554: Otto zoon van wijlen Petrus zoon van wijlen Petrus van Wyntelre alias Die Cort, man van Henrica dochter van wijlen Eymbertus Toelinck zoon van wijlen Henricus Toelinck zoon van wijlen Theodericus Toelinck, heeft opgedragen aan zijn broer Petrus, een deel van een perceel uit een geheel, vroeger van Johannes van Ghestel, handschoenmaker, in de Sint Jorisstraat naast de brug, tussen vroeger Gerardus die Bye, en de Dieze, met een huis er op , welk deel Henricus Theodricusz Toelinck verworven had van Franco van Brede zoon van Henricus gezegd Mannaerts. Het geheel tegen een cijns van 24 gulden, losbaar met 400 gulden (1) R. 1364, fol. 368vo, 21 april 1554: Otto zoon van wijlen Petrus zoon van wijlen Petrus van Wyntelre alias Die Cort, man van Henrica dochter van wijlen Eymbertus Toelinck zoon van wijlen Henricus Toelinck zoon van wijlen Theodericus Toelinck, heeft opgedragen aan zijn broer Petrus, een deel van een perceel  uit een geheel, vroeger van Johannes van Ghestel, handschoenmaker, in de Sint Jorisstraat naast de brug, tussen vroeger Gerardus die Bye, en de Dieze, met een huis er op , welk deel Henricus Theodricusz Toelinck verworven had van Franco van Brede zoon van Henricus gezegd Mannaerts. Het geheel tegen een cijns van 24 gulden, losbaar met 400 gulden.

(2) R. 1353, 121vo  , 26 maart 1550: Henricus Henricus van den Bogart heeft opgedragen aan Henrica dochter van Eymbertus Henricus Toelinck een erfcijns van 6 Carolusgulden uit een huis en hof in de parochie van Schijndel te Oetelair, en uit de Cruysacker aldaar aenden Borre grenzend aan de Broecstraet, losbaar met 100 gulden.

(3) In mijn werkbestand op Internet, MacFamily Tree, voeg ik, behalve geregistreerde, exacte data ook – als marker op een tijdlijn – geschatte data toe. Een persoon kan dus bij schatting meerdere geboorte- en overlijdensdata hebben. De schatting moet berusten op een argument.

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.