01 De Krentenboom

De Krentenboom

◊◊◊

Het moet de zomer van 1943 geweest zijn. Een ongekend warme zomer.

Mijn ouders, een pappa en een mamma, hebben zich na het eten in de voortuin genesteld. Ik scharrel wat rond, in de keukenla ligt het broodmes, met een bleekgroen houten heft waar door het vele gebruik een helblauw doorheen schemert. Het roestvrij staal is fijn gekarteld. In het midden een ovaal stempel. Solingen. Nog geen vier jaar, ik kan niet lezen, maar dit is een mes met een naam. Ik neem Solingen in mijn hand en loop naar mijn ouders. De punt krast over de granito gang, gaat dan klikkend en klakkend over het grindpad van de voortuin.

‘Kom eens hier’ zegt mijn moeder. ‘Dat is toch geen mes voor jou?‘.

‘Jezus!’ Mijn vader schrikt op uit zijn krant. ‘Jezus, Mina!. Waarom heb je dat mes niet veilig opgeborgen?’

Ik weet die reactie inmiddels als alarmfase Geel te duiden. Bij een ‘Jezus, Maria, Jozef’ treedt alarmfase Oranje in werking. Pas daarna ontstaat de situatie waarin ik er verstandig aan doe om in een luid geschrei uit te barsten.

Mijn moeder legt het broodmes terug in de keukenla. Ik mag op haar schoot zitten. De zoele zomeravond draagt de zoete geuren van onze krentenboom. In de schemer maken buren en buurtgenoten een wandelingetje door onze Troelstrastraat. Af en toe staat iemand stil voor een praatje. Mijn vader leest de krant bij een schemerlamp, maar hij maakt graag praatjes.

‘Praatjesmaker!‘ zegt mijn moeder ‘Wil je nog koffie?‘. Ik zit bij het trottoir tussen de bladeren op de onderste tak van de krentenboom. Ik ben gelukkig. Iedereen is gelukkig. Mijn ouders, de wandelaars. Het is zomer 1943. Het is oorlog.

Is dit een herinnering of is mij dit later door mijn moeder verteld, bij het doorbladeren van een fotoalbum? In ons oudste fotoalbum staat een foto van mij, met pijpenkrullen, in pyjama, blootsvoets, op het grindpad in de voortuin, het broodmes dat tot aan de grond reikt als wandelstaf. Ik kijk aandachtig naar de fotograaf.

Mijn vader moet zijn opgestaan, en zijn Leica uit de kast gehaald hebben, het statief geplaatst, de belichtingsmeter bij mijn gezicht gehouden, diafragma en sluitertijd ingesteld, en tenslotte de foto hebben genomen met een lichte druk op de zelfontspanner. Een enscenering. Al zijn foto’s zijn het resultaat van een zorgvuldige enscenering.

Toch blijven die zoele zomeravond, de zoete geur van de krentenboom, de schoot van mijn moeder, de op- en afkomende wandelaars, de babbels van mijn vader bij mij vaststaan als authentieke ervaringen die ik niet bij overlevering heb meegekregen. Er staan meer foto’s van mij en van mijn ouders in dit album, die in datzelfde jaar gemaakt moeten zijn.  Alleen deze roept sterke beelden, geuren en geluiden op. Het moet voor mij een historisch moment zijn geweest.

Bilbao, Arriaga, El Arenal, 4 sept 2012

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s