Een cijnsboek uit het Hof van Brabant: Tolinc 1340-1550

Een cijnsboek waarin de overdracht van erfgoed wordt geregistreerd. In vijf delen. Meer dan honderd overdrachten. Tolincx. Van vader op zoon. Leenmannen van de hertog van Brabant. Er is wel een probleem. Het cijnsboek en de overdrachten zijn vrijwel zonder jaartallen. Die heb ik wel nodig. De betrouwbaarheid dienende. Die moeten nog wel worden ontdekt, gereconstrueerd. Een enorme puzzel. In de eerste plaats: Is dat een haalbare zaak? En, hoe ga ik te werk? Ik waag een poging. Het begin van een reconstructie.

Aankopingspunten.

  • Het cijnsboek omvat vijf delen:
  • I. 0verdrachten geregistreerd vanaf 1340
  • II.Overdrachten van 1380 tot 1450
  • III. Overdrachten vanaf 1450
  • IV. Overdrachten van 1448 tot 1550
  • V. Overdrachten in 1553

Overdrachten vinden in de regel plaats bij overlijden. Zo dienen we voor deel I te lezen: de eigenaar die in 1340 is overleden. Hij zal geboren zijn rond 1280. De nieuwe eigenaar is dan geboren rond 1310.

Voor de volgende delen geldt hetzelfde. Deel II vermeldt als eerste de eigenaar geboren rond 1320. De laatstgenoemde eigenaar in deel II, overleden in 1450, is geboren rond 1390. Specifieker: rond 1380-1390.

Deel III maakt als eerste eigenaar melding van een overdracht in 1450. Hij is derhalve geboren rond 1390. Specifieker: rond 1380-1390.

Het zijn globale jaartallen, maar het luistert nauw. De eerste eigenaar die genoemd wordt in Deel IV bij een overdracht in 1448 is geboren rond 1388. De laatstgenoemde in dit deel, vermeldt in 1550 , kunnen we inschatten als geboren in 1490.

Tenslotte volgen in deel V een aantal overdrachten die plaatsvinden in het jaar 1553. Hun geboortejaar kan dan worden gesteld op 1493. Specifieker: rond 1490-1493.

Op basis van de vermoedelijke geboortedata kunnen de vijf delen nu als volgt worden benoemd:

  • Deel I: 1280 – 1340, drie generaties
  • Deel II: 1320 – 1380-1390, drie generaties
  • Deel III: 1380-1390, éen generatie
  • Deel IV: 1388-1490, vier generaties
  • Deel V: 1483-1490, éen generatie
  •  

De eerste reconstructie heeft tot gevolg dat de kunnen constateren dat er sprake is van opeenvolgende generaties, zonder hiaten. In totaal 11 generaties van de Tolinc stam, over de periode 1280-1340. Zij zijn allen ingeschreven als leenman van de hertog van Brabant.

De overdracht vindt plaats van vader op zoon. Met dien verstande, dat er daarnaast ook overdrachten kunnen plaatsvinden bij het aangaan van een huwelijk. In de genoemde regesten wordt dit dan altijd vermeld, door toevoeging van de naam van de huwelijkspartner.

In Vers 2 van dit verhaal volgt een nadere specificatie. Het zal duidelijk zijn dat deze reconstructie alleen interessant is voor Bossche onderzoekers die ditzelfde tijdvak bestuderen.

Er zullen daarna nog meerdere stappen volgen.

Voor mijn Grote Vergeetboek