Vergelijkende handschriftkunde. Cornelus Teulinghs (1745- 1814) schrijft geschiedenis.

Cornelis Rekenboek 02.jpg

ΩΩΩ

Transcriptie

1795 den 28 desember ben ik, Cornelis Teulinghs, door Cornelis rademakers tot Vught genoomen als getuijgen dat door Johannes van den dungen tot vugt en seijn meede erfgenaamen – agter aan den hof aan het huijs van seijn vader tot vugt ten eeuwigen daagen moeten vreijijen tot aan den heckenpost van het landt van Cornelis rademakers aan den weg staande

Rekenboek Cornelis, 1recto @at

ΩΩΩ

Dit zou dezelfde Cornelis moeten zijn als degene die in 1756 als elfjarige in de eerste klas aan de rekenopdrachten van dit cyverboek begint.

Hij wordt geboren op 3 Januari 1745 geboren en overlijdt op 29 September 1814. Als hij in 1795 deze aantekening maakt in zijn cyverboek is hij vijftig jaar.

ΩΩΩ

Er valt veel over hem te vertellen, maar ik wil eerst uitzoeken of de elfjarige en de vijftigjarige echt een en dezelfde persoon zijn. En wat die mededeling hier, op deze plaats, eigenlijk te zoeken heeft.

ΩΩΩ

Is er zoiets als een persoonlijke hand die de tijden trotseert? Het is een pragmatische vraag. Ik kom in het cijferboek meerdere handen tegen die daarin hun agenda hebben bijgehouden. Het lijkt er op dat er opeenvolgende eigenaren zijn – in rechte lijn, in een zijlijn, of als verwanten die de nog lege pagina’s niet onbenut hebben willen laten. Cornelis Teulinghs heeft in 1756 een toon gezet die naklank vindt.

ΩΩΩ

Cornelis1 Rekenboek.png
Cornelis. De hand van 1765, als elfjarige

Kijken we nu naar 1795, dan zijn er wel verschillen.

  • De Cornelus van 1756 is opgeschoond tot een Cornelis van 1795. De Latijnse les heeft zijn sporen achtergelaten.
  • De Theulings is een Teulinghs geworden. Scherpte. Een h die – althans in de Brabantse tongval – goed hoorbaar is, en dus uitgespeld, wordt een stomme h.
    • Rond 1850 begint die h in een enkele Teulings linie weer aan een opmars. Het tijdperk van de emancipatie van de Rooms Katholieken. De toekenning van het burgerrecht onder invloed van de Franse Revolutie. De notering tot op de burelen van de Haagse bureaucratie. De stomme h wordt een zaak van prestige. Zoals het dan ook gemeen goed wordt bij de nieuwe protestante adel. Nom?
    • Nom ? Avec hache, s’il vous plait.

Maar hand zelf van deze vijftigjarige Cornelis, de sier en de zwier, die is persoonlijk gebleven, identiek. Uitdrukking van identiteit.

Cornelis2 Rekenboek.png

ΩΩΩ

Maar wat doet die tweede tekst hier, op deze plaats in het Syver Boek?  Hij staat recto, in het zicht, plompverloren naast de titelpagina.

Die is dus vijftig jaar leeg gelaten,  terwille van de mooiigheid, maar wordt bij nader inzicht toch als een onnodige verspilling gezien. De 50-jarige Cornelis die zijn opvattingen herziet. Hij heeft het rekenen goed onder de knie gekregen, en ‘wat zo’n papyrusvel tegenwoordig wel kost!’, zijn conclusies getrokken.

ΩΩΩ

Want het is geschreven op papyrus, geschept papier, dat heb ik inmiddels ontdekt, de recto heeft een verticale draad, en de verso, de achterzijde, een horizontale. Dat leidt ook tot een nadere datering. Als Cornelus het op zijn elfde cadeau krijgt ís het al een ‘antiek’ boek dat een paar generaties op de plank heeft gelegen. Misschien zelfs een restant uit de boedel van kanunnik Frans Toelinck, een notoir veelschrijver. Geen wonder dat dit Cornelus verleidt tot kalligrafische  prestaties. En in zijn titelpagina valt mij nu ook op dat hier en daar vluchtige aanduidingen van een ornamentiek zijn aangebracht, zoals je dat aantreft in een middeleeuws gebedenboek. Zijn schoonschrift, tóch behept met een residu van sacrale inspiratie.

ΩΩΩ

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s